Waterleiding en afvoer

Kort antwoord: Badkamer en keuken in een gelijkvloerse woning: koude hoofdleiding 20 × 2 en warme 16 × 2 (meerlagenbuis PEX), wc-afvoer en standleiding DN 100, aansluitleidingen met 2 % afschot (20 mm/m).

Diameter van water- en afvoerleidingen, afschot, regenwater van het dak en grootte van de boiler

Hoe de berekening werkt

Voeg ruimten toe (badkamer, keuken, wasruimte, toilet, buiten) met hun toestellen, het aantal verdiepingen, de leidinglengte en de afstand tot de aansluiting. De calculator telt de belastingseenheden (LU) en afvoerwaarden (DU) per deel op, kiest uit de normtabellen de diameter van de waterleiding voor het gekozen materiaal, bepaalt de diameter van aansluit- en verzamelleidingen, standleiding, grondleiding en huisaansluiting, en controleert het afschot. Aparte tabbladen berekenen het regenwater van het dak en de boilergrootte; de afschotomrekenaar rekent tussen %, mm/m en hoogteverschil.

Invoer en eenheden

  • Ruimten en toestellen: aantal van elk toestel per ruimte en verdieping
  • Aantal verdiepingen, leidinglengte per verdieping en afstand tot de aansluiting (m)
  • Materiaal van de waterleiding: meerlagenbuis PEX, PPR, koper of verzinkt staal
  • Expertmodus: factor K, afschot per deel (%), verdiepingshoogte en lengtes van buizen in de handel
  • Regenwater: dakoppervlak in plattegrond (m²), regenintensiteit en afvoercoëfficiënt
  • Boiler: aantal personen, verbruik per persoon, temperaturen en vermogen

Formule en aannames

Waterleiding (EN 806-3): som van de belastingseenheden per deel (wastafel 1, douche en aanrecht 2, bad 4, buitenkraan 5 LU; 1 LU = 0,1 l/s), diameter uit de tabel van het materiaal met een grens voor het grootste afzonderlijke toestel. Afvoer (EN 12056-2, systeem I): Q = K · √ΣDU met K = 0,5 voor woningen, minstens de grootste DU van één toestel; standleiding met wc minstens DN 100, vullingsgraad 0,5 in het gebouw en 0,7 erbuiten. Regenwater: Q = r · A · C. Boiler: Q = m · c · ΔT. Afschot: 1 % = 10 mm/m.

Rekenvoorbeeld

Gelijkvloerse woning met badkamer (wastafel, douche, wc) en keuken (aanrecht, vaatwasser), meerlagenbuis PEX: koud water 8 LU – hoofdleiding 20 × 2, warm 5 LU – 16 × 2, huisaansluiting 13 LU – 26 × 3. Afvoer: ΣDU 4,7, Q = 0,5 · √4,7 = 1,08 l/s, maatgevend 2 l/s (wc); standleiding, grondleiding en huisaansluiting DN 100.

Meer rekenvoorbeelden

  • Afschot 2 % over 5 m buis: 20 mm/m en 100 mm hoogteverschil (verhouding 1 : 50).
  • Dak met 100 m² plattegrond, regen 300 l/(s·ha), C = 1: Q = 3 l/s en een standleiding DN 70. Boiler voor 4 personen met 50 l per dag van 40 °C: 120 l, 6,98 kWh, element van 2 kW gedurende 3,7 h.

Belastingseenheden en afvoerwaarden per toestel

ToestelLU (koud / warm)DU (l/s)Aansluiting
Wastafel1 / 10,5DN 40
Douche2 / 20,6DN 50
Bad4 / 40,8DN 50
Wc met reservoir 6 l1 / –2DN 100
Aanrecht2 / 20,8DN 50
Wasmachine2 / –0,8DN 50
Buitenkraan5 / –––

Wat het werkelijke verbruik beïnvloedt

  • Werkelijk aantal en soort toestellen en hoeveel er tegelijk worden gebruikt.
  • Lengte van het tracé en aantal bochten – de tabellen gelden voor gangbare aansluitlengtes.
  • Waterdruk en aansluitvoorwaarden van het waterbedrijf.
  • Plaatselijke regenintensiteit en soort dak.

Veelgemaakte fouten

  • Te weinig afschot of tegenafschot in een aansluitleiding – water blijft staan en sifons worden leeggezogen.
  • Standleiding zonder ontluchting boven het dak.
  • Wc-afvoer kleiner dan DN 100 of een vernauwing in de stroomrichting.
  • Boiler te koud ingesteld – risico op legionella.

Grenzen van de berekening

  • Een schatting, geen ontwerp; voorschriften verschillen per land.
  • Drukverliezen en bluswater zijn niet meegenomen.
  • Dakgoten worden niet berekend.

Veelgestelde vragen

Hoeveel afschot heeft een afvoerbuis nodig?

Aansluitleidingen minstens 1 % (10 mm/m), meestal 2 %; de grondleiding onder het gebouw minstens 0,5 %, de huisaansluiting buiten minstens 1:DN (1 % bij DN 100). Meer dan ongeveer 5 % is af te raden.

Welke diameter heeft de afvoer van een wc?

DN 100 (buitendiameter 110 mm), en een standleiding met wc minstens DN 100. Wastafel en bidet hebben DN 40; douche, bad, aanrecht en wasmachine DN 50.

Hoe reken ik afschot in procent om naar millimeter?

Afschot in % keer 10 geeft millimeter per meter: 2 % = 20 mm/m, dus over 5 m buis is het hoogteverschil 100 mm.

Welke diameter waterleiding heeft een huis nodig?

Volgens belastingseenheden (EN 806-3): een badkamer en keuken hebben 8 LU koud en 5 LU warm water; met meerlagenbuis is de koude hoofdleiding 20 × 2, de warme 16 × 2 en de huisaansluiting 26 × 3.

Welke buis is nodig voor regenwater van het dak?

Een dak met 100 m² plattegrond geeft bij 300 l/(s·ha) 3 l/s; één standleiding DN 70 volstaat en de grondleiding is DN 100.

Hoe groot moet de boiler zijn voor 4 personen?

Met 50 l water van 40 °C per persoon per dag en 60 °C in de boiler is 120 l nodig; een element van 2 kW warmt hem op in ongeveer 3,7 h.

Gerelateerde rekenmachines

Uitgever: Art-Visum d.o.o. · Inhoud gecontroleerd:
De berekeningen gebruiken gangbare verbruikswaarden en technische fiches van fabrikanten; de resultaten zijn indicatief. Methodologie · Normen · Over het project